พลาสติกหุ้มฝาขวดน้ำดื่ม หรือ “แคปซีล” เป็นตัวการสำคัญที่ก่อให้เกิดขยะทิ้งลงสู่แหล่งน้ำและทะเลจำนวนมาก เพราะมีขนาดเล็กและกระจัดกระจายยากต่อการเก็บหรือนำมารีไซเคิล ทำให้ประเทศไทย ประกาศยกเลิกใช้พลาสติกหุ้มฝาขวดน้ำดื่มตั้งแต่วันที่ 1 เมษายนที่ผ่านมา

“ประเทศไทย” ผลิตขวดพลาสติกเพื่อบรรจุน้ำดื่มประมาณ 4,400 ล้านขวดต่อปี มีสัดส่วนการใช้แคปซีลร้อยละ 60 หรือประมาณ 2,600 ล้านขวด ก่อให้เกิดขยะพลาสติก 2,600 ล้านชิ้น หรือคิดเป็นน้ำหนัก 520 ตัน ซึ่งแคปซีลผลิตจากพลาสติกพีวีซีมีขนาดชิ้นเล็ก น้ำหนักเบา ง่ายต่อการทิ้งกระจัดกระจายลงในสิ่งแวดล้อม ยากต่อการรวบรวมและจัดเก็บเพื่อนำกลับมารีไซเคิล เพราะไม่คุ้มทุน ทำให้ถูกทิ้งลงสู่สิ่งแวดล้อมทั้งบนบกและทะเล โดยไม่ย่อยสลายหากไม่มีการรวบรวมนำไปกำจัดอย่างถูกต้อง

เมื่อวันที่ 1 เมษายนที่ผ่านมา ประเทศไทยจริงจังในการยกเลิกใช้ “พลาสติกหุ้มฝาขวดน้ำดื่ม” หรือ “แคปซีล” โดยมีบริษัทผู้ผลิตน้ำดื่มรายใหญ่ 5 ราย เป็นผู้นำในการเลิกใช้แคปซีลในการผลิตน้ำดื่มเรียบร้อยแล้ว จากการสำรวจพบว่ามีน้ำดื่มบรรจุขวดหลากหลายยี่ห้อที่ไม่ใช้แคปซีลวางจำหน่ายในร้านสะดวกซื้อ หรือซุปเปอร์มาเก็ตในห้างสรรพสินค้า คาดว่าในอนาคตจะไม่มีการใช้แคปซีลในขวดน้ำดื่มทั่วประเทศในปี 2562 ซึ่งจะช่วยลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากขยะพลาสติกและลดปริมาณขยะพลาสติกหุ้มฝาขวดน้ำดื่มที่ตกค้างในสิ่งแวดล้อมทั้งทางบกและทางทะเลได้ถึง 2,600 ล้านชิ้นต่อปี หรือ 520 ตันต่อปี

นางสุณี ปิยะพันธุ์พงศ์ อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) กล่าวว่า ได้ขยายผลการเลิกใช้แคปซีลไปยังบริษัทผู้ผลิตน้ำดื่มรายย่อยทั่วประเทศให้เลิกใช้แคปซีลเพื่อให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน โดยมีหนังสือแจ้งขอความร่วมมือยังกระทรวงต่างๆ ขอความร่วมมือส่งเสริมและสนับสนุนการใช้น้ำดื่มบรรจุขวดที่ไม่มีแคปซีลในการจัดประชุมหรือการจัดงานต่างๆ ที่มีความจำเป็นต้องให้บริการผู้เข้าร่วมงานด้วยน้ำดื่มบรรจุขวด การจำหน่ายของร้านค้าสวัสดิการภายในหน่วยงาน และการผลิตหรือสั่งผลิตน้ำดื่มบรรจุขวดโดยไม่ใช้แคปซีลสำหรับหน่วยงานที่มีการผลิตหรือสั่งผลิตน้ำดื่มบรรจุขวด

“แคปซีล” ก่อให้เกิดการอุดตันตามท่อระบายน้ำ บางส่วนตกค้างในสิ่งแวดล้อมบนบก บางส่วนไหลลงสู่แม่น้ำ ลำคลอง และท้องทะเล จากข้อมูลการผ่าซากสัตว์ทะเลที่ตายจะพบว่ามีสาเหตุจากการกินแคปซีลซึ่งรวมอยู่กับพลาสติกอื่นๆ ซึ่งหลายประเทศไม่ใช้แคปซีลแล้ว เช่น มาเลเซีย อินโดนีเซีย สิงคโปร์ จีน เกาหลี ไต้หวัน ญี่ปุ่น เยอรมัน ฝรั่งเศส อิตาลี อังกฤษ ส่วนไทยน้ำดื่มบรรจุขวดมีทั้งที่ใช้และไม่ใช้แคปซีล เพื่อสร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐและเอกชน ในการป้องกันและแก้ปัญหาขยะพลาสติก ด้วยการช่วยลดปริมาณขยะพลาสติกในสิ่งแวดล้อม จึงขับเคลื่อนการเลิกใช้พลาสติกหุ้มฝาขวดน้ำดื่มในอุตสาหกรรมน้ำดื่มไทย